Vlerësimi i shqiptarëve nga Austro-Hungaria si aleate potenciale në koniunkturat e krijuara në kuadër të Krizës Lindore

Résumé

Kriza Lindore që u shfaq në mesin e viteve 70-të trazoi ekuilibrin e deriatëhershëm në Evropë. Në këtë kuadër, sikurse të gjithë fuqitë evropiane e ballkanike edhe Austro-Hungaria aktivizoi diplomatët e saj për të llogaritur mundësitë për aleanca dhe për të rishikuar situatën e saj gjeostrategjike në përgjithësi dhe në rajonin e Ballkanit Perëndimor në veçanti. Ndër materialet më interesante e me vlerë që u hartuan në kulmin e Krizës Lindore dhe iu përcollën Vjenës, bën pjesë edhe një raport i 17 marsit 1887 mbi organizimin administrativ të vilajetit të Kosovës si edhe një memorandum mbi Shqipërinë i 20 qershorit 1877. Ato janë hartuar nga konsulli i Austro-Hungarisë në Shkodër, Lipih, i cili jep një informacion të detajuar për situatën demografike dhe tiparet e popullsisë në Shqipërinë Veriore, për ndryshimet e kufijve të vilajetit të Kosovës nga Mithat Pasha në pranverën e vitit 1877 etj. Informacionet e Lipih-ut shoqërohen me analiza që argumentojnë se qoftë shqiptarët, qoftë qëndrimi i Portës së Lartë në këtë kohë ishin në përputhje me interesat e Monarkisë Dualiste në rajon për të penguar zgjerimin e shteteve sllave dhe veçanërisht Rusisë në Ballkanin Perëndimor për të dalë në brigjet e Adriatikut, Jonit dhe Egjeut.