Fortesat mesjetare në Pollog (shek. XI-XIV)
Mots-clés :
Pollogu, fortesat, rrugët, kultura materiale, toponimiaRésumé
Fushëgropa e Pollogut shtrihet përgjatë lumit Vardar, ndërmjet vargmaleve të Sharrit dhe Malit të Thatë. Gjatë shekujve V-VII, sulmet e popujve barbarë çuan në rënien e shumë qyteteve iliro-arbërore. Megjithatë, Pollogu arriti ta ruajë vazhdimësinë e jetës shoqërorepolitike, që u konsolidua në periudhën feudale. Historia e fortesave në këtë trevë mund të rindërtohet përmes mbetjeve arkeologjike, burimeve historike dhe toponimisë lokale. Ato u ngritën nga bujaria vendase për mbrojtjen e zotërimeve feudale dhe kontrollin e rrugëve të karakterit ndërkrahinor, ku veçanërisht u dallua fortesa e Pollogut. Megjithatë, ndryshimet politike dhe pushtimet e huaja ndërprenë zhvillimin urban të tyre. Me vendosjen e pushtetit osman në fund të shek. XIV , shumica e fortesave u zhdukën, ndërsa disa, si Sobri dhe Tërnova, mbijetuan.Téléchargements
Références
1. Fushëgropa e Pollogut shtrihet në pjesën veriperëndimore të Maqedonisë së Ve-
2. Historia e popullit shqiptar, I, Tiranë, 2002, f. 257-258.
3. Стјепан Антолјак, Средновековна Македонија, I, Скопје, 1985, f. 446-472.
4. Qerim Dalipi, Arbëria midis Republikës së Venedikut dhe Perandorisë Osmane,
5. Burime tregimtare bizantine për historinë e Shqipërisë (shek. V-XV), përgatitur nga:
6. Krah.: Gjon Berisha, Arbërorët ndërmjet kishës perëndimore dhe asaj lindore gjatë
7. Законски споменци српских држава средњега века, уредио: Стојан Новаковић,
8. Burime tregimtare bizantine…, f. 103, 104.
9. Konstandin Jireçek, Historia e serbëve, I, f. 31; Pikërisht drejtimi veri-jug u përdorë
10. Apolon Braçe, Rrugët shqiptare në mesjetë (shek. VII-XV), në “Konferenca kom-
11. Boban Petrovski, Local roads in Medieval Polog: the Ëritten Sources, në: “Folia
12. Тетово и тетовско низ историјата, Тетово, 1982, f. 30.
13. Томо томоски, Македонија низ вековите, Скопје, 1999, f. 132-133.
14. Për më shumë rreth rrugëve lokale në Pollog shih: Boban Petrovski, Local roads in
15. Иван Снегаров, Историја на охридската архиепископија, I, Скопје, 2023, f. 63;
16. Historia e popullit maqedonas, Shkup, 1983, f. 50; Зеќир Рамчиловиќ, Македонија
17. Konstandin Jireçek, Historia e serbëve, I, f. 308, 309.
18. Historia e popullit maqedonas, f. 34; Јован Хаџи Васиљевић, По Тетовској
19. Р. Грујић, v. c., f. 39-40.
20. Архиепиокоп Данило, Животи краљева и архиепископа српских, превео:
21. Законски споменци српских држава средњега века..., f. 620; Историја на
23. Блага Алексова, Средновековни наоѓалишта во Полозите, në: “Гласник на
24. Томо томоски, v. c., f. 130.
25. Гьорче Петров, Материали по изучването на Македония, София, 1986, f. 461.
26. Законски споменци српских држава средњега века..., f. 658.
27. Томо томоски, v. c., f. 130-131.
29. Krah.: Иван Микулчиќ, Средновековни градови и тврдини вo Македонија,
30. Турски документи за историјата на македонскиот народ - Опшрни пописни
31. Томо томоски, v. c., f. 139; Блага Алексова, v. c., f. 225-226.
33. Томо томоски, v. c., f. 140.
34. Блага Алексова, v. c., f. 221-222.
35. Иван Микулчиќ, v. c., f. 323-324.
36. Гьорче Петров, v. c., f. 434.
37. Јован Хаџи Васиљевић, v. c., f. 206.
39. Иван Микулчиќ, v. c., f. 324-326.
40. Po aty, f. 176.
41. Бобан Петровски, Полог во средниот век (VI-XIV…, f. 427-428; Томо томоски,
42. Томо томоски, v. c., f. 144-146.
43. Блага Алексова, v. c., f. 230.
45. Законски споменци српских држава средњега века..., f. 658; Споменици за
46. Гьорче Петров, v. c., f. 456.
47. Иван Микулчиќ, v. c., f. 334-338.
48. Po aty, f. 173-175.
49. Р. Грујић, v. c., f. 34.
51. А. М. Селишева, v. c., f. 49.
52. Krah.: Иван Микулчиќ, v. c., f. 180-182; Бобан Петровски, Полог во средниот
53. Турски документи за историјата на македонскиот народ - Опшрни пописни
55. Иван Микулчиќ..., f. 60-61.
56. Законски споменци српских држава средњега века..., f. 614-615. Meqë gjatë
