Përplasje aleatësh për kufijtë administrativë në Kosovë gjatë Luftës së Parë Botërore

Résumé

Gjatë viteve të Luftës së Parë Botërore, çështja e përcaktimit të vijës së demarkacionit administrativ ndërmjet Mbretërisë së Serbisë dhe Mbretërisë së Malit të Zi u riaktualizua, veçanërisht në verën e vitit 1914, si pasojë e aspiratave territoriale malazeze drejt Prizrenit. Operacionet ushtarake malazeze ndaj popullsisë shqiptare u përdorën si pretekst për shtrirjen graduale të administrimit në zonat rurale. Angazhimi i Serbisë në luftë kundër Austro-Hungarisë e ndërpreu përkohësisht këtë proces. Në çerekun e fundit të vitit 1915, pushtimi i Kosovës nga forcat bullgare dhe austro-hungareze solli tensione ndërmjet aleatëve të Fuqive Qendrore, duke nxitur rishqyrtimin e marrëveshjeve ekzistuese. Depërtimi bullgar në Kosovë dhe në Elbasan synonte vendosjen e kontrollit territorial. Përshkallëzimi i situatës detyroi Gjermaninë të ndërmjetësonte për stabilizimin e marrëdhënieve ndërmjet aleatëve. Marrëveshja e 1 prillit 1916 përcaktoi një vijë të përkohshme demarkacioni në Kosovë, ndërsa çështja u rihap në Vjenë më 5 dhjetor 1916. Deri në përfundim të luftës, këta kufij u konsideruan të përkohshëm si nga autoritetet austrohungareze, ashtu edhe nga shqiptarët. Kumtesa synon të analizojë fazat kryesore të përshkallëzimeve ushtarake të aleatëve serbë e malazezë dhe veçanërisht bullgarë e austro-hungarezë në Kosovë përgjatë viteve 1914-1918.