Territori i Postribës nga prehistoria në mesjetë: vëzhgime topografike dhe dinamika e popullimit
Keywords:
Mbishkodër, Postribë, Drisht, Arkeologji, Prehistori-Abstract
Ky punim analizon territorin e Postribës, një njësi gjeo-historike me rëndësi strategjike në zonën e Mbishkodrës, duke u fokusuar në zhvillimin e banimit dhe organizimin hapësinor nga Prehistoria deri në Mesjetë. Qëllimi i studimit është dokumentimi i vazhdimësisë së popullimit dhe transformimeve të territorit përmes një qasjeje ndërdisiplinore. Metodologjia bazohet në integrimin e burimeve historike dhe etnografike të autorëve vendas (H. Kopliku, D. Ashta, M. Kurbini), rezultateve të kërkimeve arkeologjike dhe përdorimit të Sistemeve të Informacionit Gjeografik (QGIS). Përmes analizës hapësinore, territori ndahet në tri njësi natyrore: fusha, zona kodrinore dhe luginat malore. Rezultatet e kërkimit nxjerrin në pah modele të diferencuara të shpërndarjes së popullsisë: zonat fushore (Shtoji) shfaqin role të qëndrueshme prodhuese, zonat kodrinore (Drishti, Muzhila, Kratuli, Vorfa) funksione strategjike-mbrojtëse, ndërsa luginat malore (Prekali) shfrytëzim plotësues të burimeve. Përdorimi i GIS-it konfirmon se organizimi hapësinor i Postribës ka shërbyer si një urë lidhëse organike midis qytetit të Shkodrës dhe zonave të brendshme malore. Studimi përfundim se struktura e banimit në këtë krahinë nuk është rastësore, por një produkt i kushtëzimit gjeomorfologjik dhe vazhdimësisë historike mijëvjeçare.Downloads
References
1. Debati mbi zanafillën e emrit “Postribë” ofron të dhëna interesante mbi percepti-
2. Koplikaj 1937, n. 19, f. 74; Spahija, 2010. I, f, 39.
4. Gjeta 2009, f. 90-91. Në lidhje me prejardhjen e toponimit shih: Luka 2006, f. 18.
5. Për realizimin e këtij punimi u përdor Sistemi i Informacionit Gjeografik (GIS),
6. Ligj nr. 115/2014, datë 31.7.2014: Për ndarjen administrativo-territoriale të njësive
7. Koplikaj 1937, n. 24, f. 146; Koplikaj 1937, n. 26, f. 174-175; Luli 1973, f. 192;
8. Koplikaj 1937, n. 24, f. 146-147.
10. Shtylla 1976, f. 223-225.
11. Sheldija 1958, f. 15.
12. Koplikaj 1937, n. 39, f. 41-42; Gjeta 2009, f. 30-33. Në lidhje me etimologjinë e
13. Ashta 1982, f. 7.
15. Koplikaj 1937, n. 40-41, f. 61-64; Ashta 1982, f. 2-3; Jubani 1984, f. 129; Gjeta
16. Ashta 1982, f. 3-4.
17. Ashta 1982, f. 4.
19. P. Pushimaj. Raporti: Vëzhgime sipërfaqësore në zonën Kodër Boks - Mali i Fatës
20. Koplikaj 1937, n. 40-41, f. 62.
21. Koplikaj 1938, n.40-41, f. 61-64: “... Gjoka pati tre djem: Lleshin, Markun dhe
22. Fistani 1983, f. 109; Shpuza 2018, f. 55.
23. Koplikaj 1938, n. 47, f. 169-170; Ashta 1982, f. 7-8. Në lidhje me etimologjinë e
24. Koplikaj 1938, n. 49-50, f. 207-208; Ashta 1982, f. 8-9; Jubani 1984, f. 134. Në
25. Jubani 1981, f. 4, “...Në vendin e quajtur Pirove, në malin e Ndruke, në tarracat
26. Koplikaj 1938, n. 49-50, f. 207.
28. Koplikaj 1938, n. 49-50, f. 208-209; Në lidhje me etimologjinë e toponimit shih:
30. Ashta 1982, f. 9-11.
31. Koplikaj 1937, n.20-21, f. 89: “... sipas traditës, emri Myselim iu dha këtij fshati
32. Ceka et al., 1948, f. 7: “... E diel, 9 maj 1948 - Kjo ditë iu kushtua studimit të
33. Camaj 1938, f. 21: “... duke u nisur nga Shkodra në drejtim të veriut, pasi ecën 50
35. Koka 1983, f. 249-251; Koka 1984, f. 259-261; Numri 250 është statistikë e vitit
37. Galaty et al., 2023, Vol. I, Chapter 8, f. 238-284.
38. Koplikaj 1937, n. 26, f. 175; Koplikaj 1937, n. 27, f. 194-195; Kurbini 1965;
39. Gjeta 2009, 40-44.
40. Sheldija 1958, f. 16-18 .
41. Në lidhje me toponim Mazrek shih: ; Camaj 2005, f. 57.
42. Koplikaj 1937, n. 26, f. 175.
44. Koplikaj 1937, n. 26, f. 175.
45. Koplikaj 1937, n. 28-29, f. 214; Ceka et al., 1948, f. 5; Ashta 1982, f. 1;
47. Koplikaj 1937, n. 27, f. 195.
48. Ashta 1982, f. 3: “...Në Rrasek, tek Arat e Poshtme (në breg të Kirit), në mes të saj
49. Rreth rrugës së Tyrbes së Drishtit. cirka_vjeti_III_viti_1938_numer_048, f. 182-
50. Koplikaj 1937, n. 27, f. 195.
51. Jubani 1981, f. 5, “...në lagjen Tyrbetare të Drishtit ngrihet një kodër që i paraprin
52. Koplikaj 1937, n. 30, f. 241-242; Koplikaj 1937, n. 31, f. 257-258.
54. Koplikaj 1937, n. 32, f. 275; Koplikaj 1937, n. 33, f. 29; Luli 1973, f. 192.
56. Koplikaj 1938, n. 54, f. 269-270; Koplikaj 1939, n. 56-57, f. 18-19; Luli 1973, f.
57. Koplikaj 1938, n. 54, f. 269-270.
59. Koplikaj 1938, n. 51-52, f. 237-239. Në lidhje me etimologjinë e toponimit shih:
60. Luli 1973, f. 193-194.
61. Ashta 1982, f. 2.
63. Koplikaj 1938, n. 51-52, f. 239.
67. Galaty et al., 2023. Vol. I. Chapter 5, f. 119-120.
69. Shehi 2023, f. 121-129.
71. Galaty et al., 2023. Vol. I. Chapter 5, f. 124-126.
72. Galaty et al., 2023. Vol. I. Chapter 5, f. 128.
73. Galaty et al., 2023. Vol. I. Chapter 7, f. 191; Galaty et al., 2023. Vol. I. Chapter
74. Shehi 2023, f. 132-134.
